Μήπως προσπαθείς να λύσεις το σωστό πρόβλημα με τη λάθος ερώτηση;

«Αν μπορούσε απλώς να με καταλάβει…»

«Αν άλλαζε λίγο τη συμπεριφορά του…»

«Αν ο προϊστάμενός μου λειτουργούσε διαφορετικά…»

«Αν οι γονείς μου σταματούσαν να παρεμβαίνουν…»

«Αν οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, θα ήμουν κι εγώ καλύτερα.»

Είναι σκέψεις πολύ ανθρώπινες. Και συχνά απόλυτα κατανοητές.

Υπάρχουν πράγματι συμπεριφορές άλλων ανθρώπων που μας δυσκολεύουν. Υπάρχουν άδικες συνθήκες, απαιτητικές σχέσεις και καταστάσεις που δεν επιλέξαμε.

Το ενδιαφέρον όμως αρχίζει όταν η προσωπική μας ισορροπία εξαρτάται από μία προϋπόθεση:

να αλλάξει πρώτα κάποιος ή κάτι έξω από εμάς.

Η αναμονή που μοιάζει με λύση

Μερικές φορές περνούν μήνες ή ακόμη και χρόνια περιμένοντας.

Περιμένουμε ο σύντροφος να γίνει περισσότερο διαθέσιμος. Ο συνεργάτης να αλλάξει συμπεριφορά. Η οικογένεια να μας καταλάβει. Το εργασιακό περιβάλλον να μας αναγνωρίσει.

Και όσο τίποτα δεν αλλάζει, επαναλαμβάνουμε την ίδια ερώτηση:

«Τι πρέπει να κάνω για να αλλάξει;»

Μόνο που αυτή η ερώτηση έχει μια παγίδα.

Τοποθετεί τη δυνατότητα της δικής μας αλλαγής στα χέρια κάποιου άλλου.

Μια διαφορετική ερώτηση

Τι θα συνέβαινε αν, αντί για:

«Πώς θα τον κάνω να αλλάξει;»

ρωτούσαμε:

«Τι μπορώ να κάνω διαφορετικά εγώ, ακόμη κι αν ο άλλος παραμείνει ακριβώς ο ίδιος;»

Η ερώτηση αυτή δεν σημαίνει ότι φταίμε για τη συμπεριφορά του άλλου.

Ούτε ότι πρέπει να ανεχόμαστε ό,τι μας πληγώνει.

Σημαίνει κάτι διαφορετικό: ότι επιστρέφουμε την προσοχή μας στο σημείο όπου υπάρχει η δική μας δυνατότητα επιλογής.

Μπορώ να επικοινωνήσω διαφορετικά;

Μπορώ να θέσω ένα όριο που μέχρι σήμερα φοβόμουν;

Γιατί επαναλαμβάνω μια συμπεριφορά που γνωρίζω ότι δεν με εξυπηρετεί;

Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί εάν σταματήσω να προσαρμόζομαι;

Τι χρειάζομαι πραγματικά;

Και ίσως η δυσκολότερη ερώτηση:

Αν ο άλλος δεν αλλάξει ποτέ, τι σημαίνει αυτό για τις δικές μου επιλογές;

Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον άλλον. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε τη θέση μας.

Η προσωπική ανάπτυξη δεν αφορά την απόκτηση ελέγχου πάνω στους ανθρώπους ή στις συνθήκες.

Αφορά, μεταξύ άλλων, την αναγνώριση του σημείου στο οποίο τελειώνει αυτό που δεν ελέγχουμε και αρχίζει αυτό που μπορούμε να επιλέξουμε.

Και εκεί συχνά εμφανίζονται δυνατότητες που προηγουμένως δεν βλέπαμε.

Όχι επειδή άλλαξε ο άλλος.

Αλλά επειδή αλλάξαμε τη θέση από την οποία σχετιζόμαστε μαζί του.

Μήπως λοιπόν χρειάζεται μια άλλη ερώτηση;

Υπάρχουν προβλήματα που δεν επιμένουν επειδή δεν έχουμε προσπαθήσει αρκετά.

Επιμένουν επειδή προσπαθούμε να τα λύσουμε ξανά και ξανά από την ίδια οπτική.

Κάποιες φορές η αλλαγή δεν ξεκινά όταν βρίσκουμε μια καλύτερη απάντηση.

Ξεκινά όταν τολμάμε να κάνουμε μια διαφορετική ερώτηση.

Αν αναγνωρίζεις ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται στην προσωπική ή επαγγελματική σου ζωή, μέσα από τις ατομικές συνεδρίες μπορούμε να διερευνήσουμε μαζί νέες οπτικές και επιλογές που ίσως σήμερα δεν είναι ακόμη ορατές.